درس سى و دوم « 1 » تدبّر در قرآن در تفسير آيات قرآن ، همانند مسائل فقهيّه ، اختلاف اقوال زياد است . مفسّران بزرگ روى حجيّت ظواهر و معانى ظاهر قرآن بسيار تكيه مىكنند ؛ ولى با اين حال در ظهور يك آيه در فلان مطلب و معنا ، اختلاف دارند ؛ به عنوان مثال در مجمع البيان نسبت به برخى آيات ، تا ده قول مختلف نقل مىشود و اين يكى از مؤيّدات قوى براى سفارشات لزوم تدبّر در قرآن است . « 2 » بايد در آيات قرآن بسيار تدبّر كنيم تا بتوانيم به اندازهء فهم خود از آن استفاده كنيم . اين درست نيست كه آيات قرآن به طور سطحى مورد بررسى قرار گيرد . نتيجهء همين ساده‌انگارى و سطحىنگرى است كه موجب فهم نادرست از قرآن مىشود . به عنوان مثال ، بعضى به اشتباه ، در مورد آيهء تطهير مىگويند : به دليل اين‌كه

--> ( 1 ) . اين درس در جلسهء « پانصد و نود و دوم » و « چهار صد و سوم » درس خارج اصول معظم له ايراد شده است . ( 2 ) . قَالَ ابو عَبْدِ اللَّهِ ( ع ) : لِلْقُرْآنِ تَأْوِيلٌ يَجْرِى كَمَا يَجْرِى اللَّيْلُ وَ النَّهَارُ وَ كَمَا تَجْرِى الشَّمْسُ وَ الْقَمَرُ فَإِذَا جَاءَ تَأْوِيلُ شَىْءٍ مِنْهُ وَقَعَ فَمِنْهُ مَا قَدْ جَاءَ وَ مِنْهُ مَا يَجِىء . ( بحار الأنوار ، ج 23 ، باب 4 ، ص ، 76 ) قرآن داراى تأويلهايى است كه مانند شب و روز و حركت خورشيد و ماه در حال جريان است ، وقتى زمان هريك از آنها فرابرسد ، اتفاق خواهد افتاد كه برخى از آنها به وقوع پيوسته و برخى در آينده به وقوع خواهد پيوست .